Basin Kanunu
Kanun No. 5187
Kabul Tarihi : 9.6.2004
Resmi Gazete : 26.6.2004 - 25504
Amaç ve kapsam
MADDE 1. - Bu Kanunun amacı, basın özgürlüÄŸünü ve bu özgürlüÄŸün kullanımını düzenlemektir.
Bu Kanun basılmış eserlerin basımı ve yayımını kapsar.
Tanımlar
MADDE 2. - Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Basılmış eser: Yayımlanmak üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diÄŸer araçlarla çoÄŸaltılan yazı, resim ve benzeri eserler ile haber ajansı yayınlarını,
b) Yayım: Basılmış eserin herhangi bir şekilde kamuya sunulmasını,
c) Süreli yayın: Belli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılmış eserler ile haber ajansları yayınlarını,
d) Yaygın süreli yayın: Tek bir basın-yayın kuruluÅŸu tarafından aynı isimle basılan ve her coÄŸrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az yüzde yetmiÅŸinde yayımlanan süreli yayın ile haber ajanslarının yayınlarını,
e) Bölgesel süreli yayın: Tek bir basın-yayın kuruluÅŸu tarafından basılan ve en az üç komÅŸu ilde veya en az bir coÄŸrafi bölgede yayımlanan süreli yayını,
f) Yerel süreli yayın: Tek bir yerleÅŸim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınları,
g) Yayın türü: Süreli yayınların yaygın, bölgesel ve yerel yayın türlerinden hangisinin kapsamında olduÄŸunu,
h) Süresiz yayın: Belli aralıklarla yayımlanmayan kitap, armaÄŸan gibi basılmış eserleri,
ı) Eser sahibi: Süreli veya süresiz yayının içeriÄŸini oluÅŸturan yazıyı veya haberi yazanı, çevireni veya resmi ya da karikatürü yapanı,
j) Yayımcı: Bir eseri basılmış eser durumuna getirip yayımlayan gerçek veya tüzel kiÅŸiyi,
k) Basımcı: Bir eseri basım araçları ile basan veya diÄŸer araçlarla çoÄŸaltan gerçek veya tüzel kiÅŸiyi,
l) Tüzel kiÅŸi temsilcisi: Yayın sahibi veya yayımcının tüzel kiÅŸi olması halinde bu tüzel kiÅŸiliÄŸin yetkili organı tarafından, yöneticiler arasından belirlenen gerçek kiÅŸiyi veya kamu kurum ve kuruluÅŸlarınca belirlenen gerçek kiÅŸiyi,
Ä°fade eder.
Basın özgürlüÄŸü
MADDE 3. - Basın özgürdür. Bu özgürlük; bilgi edinme, yayma, eleÅŸtirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir.
Basın özgürlüÄŸünün kullanılması ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak; baÅŸkalarının ÅŸöhret ve haklarının, toplum saÄŸlığının ve ahlâkının, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliÄŸi ve toprak bütünlüÄŸünün korunması, Devlet sırlarının açıklanmasının veya suç iÅŸlenmesinin önlenmesi, yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının saÄŸlanması amacıyla sınırlanabilir.
Zorunlu bilgiler
MADDE 4. - Her basılmış eserde, basıldığı yer ve tarih, basımcının ve varsa yayımcının adları, varsa ticarî unvanları ve iÅŸyeri adresleri gösterilir. Ä°lân, tarife, sirküler ve benzerleri hakkında bu hüküm uygulanmaz.
Haber ajansı yayınları hariç her türlü süreli yayında, ayrıca yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürün adları ve yayının türü gösterilir.
Sorumlu müdür
MADDE 5. - Her süreli yayının bir sorumlu müdürü bulunur. Sorumlu müdür, birden fazla ise her birinin sorumlu olduÄŸu bölüm belirtilir.
Sorumlu müdür olabilmek için;
a) Onsekiz yaşını bitirmiş olmak,
b) Türkiye’de yerleÅŸim yeri sahibi olmak ve devamlı oturmak,
c) En az ortaöÄŸretim veya dengi bir eÄŸitim kurumundan mezun olmak,
d) Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak,
e) Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmamak,
f) T.C. vatandaşı olmayanlar için karşılıklılık koÅŸulu aramak,
Gerekir.
Sorumlu müdürün Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olması halinde sorumlu müdürlüÄŸü üstlenmek üzere müdür yardımcısı tayin edilir. Sorumlu müdür için bu Kanunda yer alan hükümler, sorumluluÄŸu üstlenen yardımcı için de geçerlidir.
Süreli yayın sahibi
MADDE 6. - Gerçek ve tüzel kiÅŸiler ile kamu kurum ve kuruluÅŸları süreli yayın sahibi olabilirler.
Süreli yayın sahibinin onsekiz yaşından küçük veya kısıtlı olması halinde kanunî temsilcisi, tüzel kiÅŸi olması halinde ise tüzel kiÅŸi temsilcisi hakkında da 5 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ÅŸartlar aranır.
Beyanname verilmesi
MADDE 7. - Süreli yayınların çıkarılması için, kaydedilmek üzere yönetim yerinin bulunduÄŸu yer Cumhuriyet BaÅŸsavcılığına bir beyanname verilmesi yeterlidir. Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı tarafından düzenlenen kayıtlar alenidir.
Kayıt için verilen ve yayın sahibi, sahibin küçük veya tüzel kiÅŸi olması halinde temsilcisi ile sorumlu müdür tarafından imzalanan beyannamede yayının adı ve mahiyeti, hangi aralıklarla yayımlanacağı, yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürün ad ve adresleri ile yayının türü gösterilir.
Beyannameye, 5 inci ve 6 ncı maddelerde yazılı ÅŸartların varlığını gösteren belgeler ile yayın sahibi tüzel kiÅŸi ise tüzüÄŸünün veya ana sözleÅŸmesinin veya vakıf senedinin bir sureti eklenir.
Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı tarafından beyanname ve eklerinin teslim edildiÄŸini gösteren bir alındı belgesi verilir.
Beyannamenin incelenmesi
MADDE 8. - Beyannamenin ve eklerinin gerekli veya gerçek bilgileri içermemesi veya yayın sahibinin veya temsilcisinin veya sorumlu müdürün 5 inci ve 6 ncı maddelerde yazılı ÅŸartlara sahip olmaması halinde, Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı beyannamenin verilmesinden itibaren iki hafta içinde eksikliÄŸin giderilmesini veya gerçeÄŸe aykırı bilgilerin düzeltilmesini yayın sahibinden ister. Bu istemin tebliÄŸi tarihinden itibaren iki hafta içerisinde yerine getirilmemesi halinde, Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı yayımın durdurulmasını asliye ceza mahkemesinden talep eder. Mahkeme en geç iki hafta içinde karar verir. Bu karara karşı acele itiraz yoluna baÅŸvurulabilir.
Beyanname içeriÄŸinde meydana gelen her deÄŸiÅŸiklik, iki hafta içinde, gerekli belgelerle birlikte yeni bir beyanname ile aynı makama bildirilir.
Birinci fıkra hükmü, deÄŸiÅŸikliÄŸe iliÅŸkin beyannameler hakkında da uygulanır.
Sorumlu müdürün bu görevden ayrılması halinde, yenisi tayin edilinceye kadar sorumluluk yayın sahibine veya temsilcisine aittir.
Süreli yayın sahibinin hakkını kaybetmesi
MADDE 9. - Süreli yayın sahibinin beyanname verdiÄŸi tarihten itibaren bir sene içinde süreli yayın yayımlanmaz veya yayımlandıktan sonra yayıma üç yıl müddetle ara verilirse beyanname hükümsüz kalır ve saÄŸladığı hak ortadan kalkar.
556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri saklıdır. Ancak, bu Kanunun yürürlük tarihinde 5680 sayılı Basın Kanunu gereÄŸi mevkute neÅŸredenler, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereÄŸi mevkute neÅŸretmekten alıkonulamazlar.
Teslim yükümlülüÄŸü
MADDE 10. - Basımcı, bastığı her türlü yayının imzalı iki nüshasını, dağıtım veya yayımın yapıldığı gün, mahallin Cumhuriyet BaÅŸsavcılığına teslim etmekle yükümlüdür.
Bu yükümlülük, basılmış eserin içerik ve biçim yönünden herhangi bir deÄŸiÅŸikliÄŸi içeren daha sonraki basımları ile tıpkı basımları için de geçerlidir.
Basımcıya bu yükümlülüÄŸünü yerine getirdiÄŸine dair bir alındı belgesi verilir.
Cezai sorumluluk
MADDE 11. - Basılmış eserler yoluyla iÅŸlenen suç yayım anında oluÅŸur.
Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla iÅŸlenen suçlardan eser sahibi sorumludur.
Süreli yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında bulunması nedeniyle Türkiye’de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diÄŸer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkûm olduÄŸu cezaya etki etmemesi hallerinde, sorumlu müdür ve yayın yönetmeni, genel yayın yönetmeni, editör, basın danışmanı gibi sorumlu müdürün baÄŸlı olduÄŸu yetkili sorumlu olur. Ancak bu eserin sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün baÄŸlı olduÄŸu yetkilinin karşı çıkmasına raÄŸmen yayımlanması halinde, bundan doÄŸan sorumluluk yayımlatana aittir.
Süresiz yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle Türkiye’de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diÄŸer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkûm olduÄŸu cezaya etki etmemesi hallerinde yayımcı; yayımcının belli olmaması veya basım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle Türkiye’de yargılanamaması hallerinde ise basımcı sorumlu olur.
Yukarıdaki hükümler, süreli yayınlar ve süresiz yayınlar için bu Kanunda aranan ÅŸartlara uyulmaksızın yapılan yayınlar hakkında da uygulanır.
Haber kaynağı
MADDE 12. - Süreli yayın sahibi, sorumlu müdür ve eser sahibi, bilgi ve belge dahil her türlü haber kaynaklarını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamaz.
Hukukî sorumluluk
MADDE 13. - Basılmış eserler yoluyla iÅŸlenen fiillerden doÄŸan maddî ve manevî zararlardan dolayı süreli yayınlarda, eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi, süresiz yayınlarda ise eser sahibi ile yayımcı, yayımcının belli olmaması halinde ise basımcı müÅŸtereken ve müteselsilen sorumludur.
Bu hüküm, süreli veya süreli olmayan yayınlarda yayın sahibi, marka veya lisans sahibi, kiralayan, iÅŸleten veya herhangi bir sıfatla yayımlayan, yayımcı gibi hareket eden gerçek veya tüzel kiÅŸiler hakkında da uygulanır. Tüzel kiÅŸi ÅŸirketse, anonim ÅŸirketlerde yönetim kurulu baÅŸkanı, diÄŸer ÅŸirketlerde en üst yönetici, ÅŸirket ile birlikte müÅŸtereken ve müteselsilen sorumludur.
Zararı doÄŸuran fiilin iÅŸlenmesinden sonra yayının her ne surette olursa olsun devredilmesi, baÅŸka bir yayınla birleÅŸtirilmesi veya sahibi olan gerçek veya tüzel kiÅŸinin herhangi bir surette deÄŸiÅŸmesi halinde, yayını devir alan, birleÅŸen ve her ne surette olursa olsun yayın sahibi gibi hareket eden gerçek ve tüzel kiÅŸiler ve anonim ÅŸirketlerde yönetim kurulu baÅŸkanı, diÄŸer ÅŸirketlerde üst yönetici, bu fiil nedeniyle hükmedilecek tazminattan birinci ve ikinci fıkrada sayılanlarla birlikte müÅŸtereken ve müteselsilen sorumludur.
Düzeltme ve cevap
MADDE 14. - Süreli yayınlarda kiÅŸilerin ÅŸeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kiÅŸilerle ilgili gerçeÄŸe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kiÅŸinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceÄŸi suç unsuru içermeyen, üçüncü kiÅŸilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diÄŸer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı ÅŸekilde yayımlamak zorundadır.
Düzeltme ve cevapta, buna neden olan eser belirtilir. Düzeltme ve cevap, ilgili yazıdan uzun olamaz. Düzeltme ve cevaba neden olan eserin yirmi satırdan az yazı veya resim veya karikatür olması hallerinde düzeltme ve cevap otuz satırı geçemez.
Süreli yayının birden fazla yerde basılması halinde, düzeltme ve cevap yazısı, düzeltme ve cevap hakkının kullanılmasına sebebiyet veren eserin yayımlandığı bütün baskılarda yayımlanır.
Düzeltme ve cevabın birinci fıkrada belirlenen süreler içinde yayımlanmaması halinde yayım için tanınan sürenin bitiminden itibaren, birinci fıkra hükümlerine aykırı ÅŸekilde yayımlanması halinde ise yayım tarihinden itibaren onbeÅŸ gün içinde cevap ve düzeltme talep eden kiÅŸi, bulunduÄŸu yer sulh ceza hâkiminden yayımın yapılmasına veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılmasına karar verilmesini isteyebilir. Sulh ceza hâkimi bu istemi üç gün içerisinde, duruÅŸma yapmaksızın, karara baÄŸlar.
Sulh ceza hâkiminin kararına karşı acele itiraz yoluna gidilebilir. Yetkili makam üç gün içinde itirazı inceleyerek karar verir. Yetkili makamın kararı kesindir.
Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına hâkim tarafından karar verilmesi halinde, birinci fıkradaki süreler, sulh ceza hâkiminin kararına itiraz edilmemiÅŸse kararın kesinleÅŸtiÄŸi tarihten, itiraz edilmiÅŸse yetkili makamın kararının tebliÄŸi tarihinden itibaren baÅŸlar.
Düzeltme ve cevap hakkına sahip olan kiÅŸinin ölmesi halinde bu hak, mirasçılardan biri tarafından kullanılabilir. Bu durumda, birinci fıkradaki iki aylık düzeltme ve cevap hakkı süresine bir ay ilave edilir.
Zorunlu bilgileri göstermeme
MADDE 15. - 4 üncü maddeye göre basılmış eserlerde gösterilmesi öngörülen hususların gösterilmemesi veya gerçeÄŸe aykırı olarak gösterilmesi halinde, süreli yayınlarda sorumlu müdür ve sorumlu müdürün baÄŸlı olduÄŸu yetkili, süresiz yayınlarda yayımcı ve adını ve adresini göstermeyen veya yanlış gösteren basımcı beÅŸyüzmilyon liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda beÅŸmilyar liradan az olamaz.
Durdurulan yayının yayımına devam etme
MADDE 16. - 8 inci maddeye göre mahkeme kararıyla durdurulan yayına, usulüne uygun beyanname vermeden veya deÄŸiÅŸiklikleri bildirmeden devam edilmesi halinde yayın sahibi, sorumlu müdür ve sorumlu müdürün baÄŸlı olduÄŸu yetkili birmilyar liradan onbeÅŸ milyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel süreli yayınlarda beÅŸmilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda onmilyar liradan az olamaz.
Teslim yükümlülüÄŸüne uymama
MADDE 17. - 10 uncu maddeye göre teslim yükümlülüÄŸünü yerine getirmeyen basımcı, üçyüzmilyon liradan birmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Düzeltme ve cevabın yayımlanmaması
MADDE 18. - Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına iliÅŸkin kesinleÅŸmiÅŸ hâkim kararlarına uymayan sorumlu müdür ve sorumlu müdürün baÄŸlı olduÄŸu yetkili onmilyar liradan yüzellimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Ağır para cezası, bölgesel süreli yayınlarda yirmimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda ellimilyar liradan az olamaz.
Sorumlu müdür ve sorumlu müdürün baÄŸlı olduÄŸu yetkili hakkında verilen ağır para cezasının ödenmesinden yayın sahibi, sorumlu müdür ve sorumlu müdürün baÄŸlı olduÄŸu yetkili ile birlikte müteselsilen sorumludur.
Düzeltme ve cevap yazısının yayımlanmaması veya 14 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen ÅŸartlara uyulmaksızın yayımlanması hallerinde hâkim ayrıca, masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak üzere, bu yazının tirajı yüzbinin üzerinde olan iki gazetede ilân ÅŸeklinde yayımlanmasına da karar verir.
Yargıyı etkileme
MADDE 19. - Hazırlık soruÅŸturmasının baÅŸlamasından takipsizlik kararı verilmesine veya kamu davasının açılmasına kadar geçen süre içerisinde, Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme iÅŸlemlerinin ve soruÅŸturma ile ilgili diÄŸer belgelerin içeriÄŸini yayımlayan kimse, ikimilyar liradan ellimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel süreli yayınlarda onmilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda yirmimilyar liradan az olamaz.
Görülmekte olan bir dava kesin kararla sonuçlanıncaya kadar, bu dava ile ilgili hâkim veya mahkeme iÅŸlemleri hakkında mütalaa yayımlayan kiÅŸiler hakkında da birinci fıkrada yer alan cezalar uygulanır.
Cinsel saldırı, cinayet ve intihara özendirme
MADDE 20. - Cinsel saldırı, cinayet ve intihar olayları hakkında, haber vermenin sınırlarını aÅŸan ve okuyucuyu bu tür fiillere özendirebilecek nitelikte olan yazı ve resim yayımlayanlar birmilyar liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda onmilyar liradan az olamaz.
KimliÄŸin açıklanmaması
MADDE 21. - Süreli yayınlarda;
a) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre evlenmeleri yasaklanmış olan kimseler arasındaki cinsel iliÅŸkiyle ilgili haberlerde bu kiÅŸilerin,
b) 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 414, 415, 416, 421, 423, 429, 430, 435 ve 436 ncı maddelerinde yazılı cürümlere iliÅŸkin haberlerde maÄŸdurların,
c) Onsekiz yaşından küçük olan suç faili veya maÄŸdurlarının,
Kimliklerini açıklayacak ya da tanınmalarına yol açacak ÅŸekilde yayın yapanlar birmilyar liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda onmilyar liradan az olamaz.
Basılmış eserleri engelleme, tahrip ve bozma
MADDE 22. - Kanuna uygun olarak basılmış eserleri, bunların yayımını veya dağıtımını veya satışını önlemek amacıyla tahrip eden veya bozan kimse, fiili daha ağır bir suç teÅŸkil etmediÄŸi takdirde, bir yıla kadar hapis ve birmilyar liradan beÅŸmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Kanunun aradığı ÅŸartlara uyulmasına raÄŸmen süreli ve süresiz yayınların basılmasını, yayımını, dağıtımını veya satışını ÅŸiddet veya tehditle engelleyen kimse, fiili daha ağır bir suç teÅŸkil etmediÄŸi takdirde, iki yıla kadar hapis ve ikimilyar liradan onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Yukarıdaki fıkralarda öngörülen fiiller, umumi mahalde veya matbaanın veya umuma satış yapan veya dağıtım yapan yerlerde birden fazla kiÅŸi tarafından iÅŸlendiÄŸi takdirde verilecek ceza yarıya kadar artırılır.
Süreli yayınların dağıtımı
MADDE 23. - Süreli yayınların dağıtımını yapan kiÅŸiler, kendilerinden dağıtımı istenen yayınları, dağıtımını yaptıkları diÄŸer yayınlar için aldıkları satış fiyatı, tiraj ve sayfa sayısına göre belirlenen dağıtım ücretini aÅŸmayacak bir bedel karşılığında, dağıtmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüÄŸe aykırı davrananlar, dağıtımından kaçındıkları yayının toplam bedelinin on misli ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
Süreli yayınları perakende olarak satışa sunan gerçek veya tüzel kiÅŸiler, aynı anda diledikleri kadar dağıtım ÅŸirketiyle anlaşıp diledikleri yayınları satabilirler. Hiç kimse, bu kiÅŸilere, rakip yayınları satmama yükümlülüÄŸü getiremez ve bu yayınları satmama koÅŸuluna baÄŸlı olan veya bu sonucu doÄŸuracak edimlerde bulunamaz.
Yeniden yayım
MADDE 24. - Bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri kaynak göstermeksizin yeniden yayımlayanlar beÅŸmilyar liradan onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
Bu eserleri, yeniden yayım hakkı saklı tutulmuÅŸ olmasına raÄŸmen, süreli yayın sahibinin izni olmadan yeniden yayımlayanlar yirmimilyar liradan kırkmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
El koyma, dağıtım ve satış yasağı
MADDE 25. - SoruÅŸturma için sübut vasıtası olarak her türlü basılmış eserin en fazla üç adedine Cumhuriyet savcısı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kolluk el koyabilir.
SoruÅŸturma veya kovuÅŸturmanın baÅŸlatılmış olması ÅŸartıyla 25.7.1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine Ä°ÅŸlenen Suçlar Hakkında Kanunda, Anayasanın 174 üncü maddesinde yer alan inkılap kanunlarında, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 146 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, 153 üncü maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında, 155 inci maddesinde, 311 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, 312 nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında, 312/a maddesinde ve 12.4.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 7 nci maddesinin ikinci ve beÅŸinci fıkralarında öngörülen suçlarla ilgili olarak basılmış eserlerin tamamına hâkim kararıyla el konulabilir.
Hangi dilde olursa olsun Türkiye dışında basılan süreli veya süresiz yayın ve gazetelerin ikinci fıkrada belirtilen suçları içerdiklerine dair kuvvetli delil bulunması halinde, bunların Türkiye’de dağıtılması veya satışa sunulması, Cumhuriyet BaÅŸsavcılığının talebi üzerine sulh ceza hâkiminin kararı ile yasaklanabilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet BaÅŸsavcılığının kararı yeterlidir. Bu karar en geç yirmidört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Kırksekiz saat içinde hâkim tarafından onaylanmaması halinde Cumhuriyet BaÅŸsavcılığının kararı hükümsüz kalır.
Yukarıdaki fıkra uyarınca yasaklanmış yayın veya gazeteleri bilerek dağıtanlar veya satışa sunanlar bu yayınlar yoluyla iÅŸlenen suçlardan eser sahibi gibi sorumludurlar.
Dava süreleri
MADDE 26. - Basılmış eserler yoluyla iÅŸlenen veya bu Kanunda öngörülen diÄŸer suçlarla ilgili ceza davalarının günlük süreli yayınlar yönünden iki ay, diÄŸer basılmış eserler yönünden dört ay içinde açılması zorunludur.
Bu süreler basılmış eserlerin Cumhuriyet BaÅŸsavcılığına teslim edildiÄŸi tarihten baÅŸlar. Basılmış eserlerin Cumhuriyet BaÅŸsavcılığına teslim edilmemesi halinde yukarıdaki sürelerin baÅŸlama tarihi, suçu oluÅŸturan fiilin Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı tarafından öÄŸrenildiÄŸi tarihtir. Ancak bu süreler, Türk Ceza Kanununun dava zamanaşımına iliÅŸkin maddesinde öngörülen süreleri aÅŸamaz.
Sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün baÄŸlı olduÄŸu yetkilinin karşı çıkmasına raÄŸmen yayımlatıldığı iddia edilen eserden dolayı yayımlatan aleyhine açılacak dava yönünden süre, sorumlu müdür ve sorumlu müdürün baÄŸlı olduÄŸu yetkili hakkında verilecek beraat kararının kesinleÅŸmesinden itibaren baÅŸlar.
Sorumlu müdürün yayımlanan eserin sahibini bildirmesi durumunda, eser sahibi aleyhine açılacak davada süre, bildirim tarihinden itibaren baÅŸlar.
KovuÅŸturulması ÅŸikâyete baÄŸlı suçlarda dava açma süreleri, suç için kanunun öngördüÄŸü dava zamanaşımı süresini aÅŸmamak ÅŸartıyla, suçun iÅŸlendiÄŸinin öÄŸrenildiÄŸi tarihten baÅŸlar.
Kamu davasının açılması izin veya karar alınmasına baÄŸlı olan suçlarda, izin veya karar için gerekli baÅŸvurunun yapılmasıyla dava açma süresi durur. Durma süresi iki ayı geçemez.
Görevli mahkemeler ve yargılama usulü
MADDE 27. - Basılmış eserler yoluyla iÅŸlenen veya bu Kanunda öngörülen diÄŸer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza iÅŸlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diÄŸerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.
Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.
Basılmış eserler yoluyla iÅŸlenen veya bu Kanunda öngörülen diÄŸer suçlara iliÅŸkin davalar acele iÅŸlerden sayılır.
Hürriyeti baÄŸlayıcı cezaya çevirme yasağı
MADDE 28. - 18 inci ve 22 nci maddelerdeki suçlar dışında bu Kanunda öngörülen suçlar için hükmedilen para cezaları, hürriyeti baÄŸlayıcı cezaya çevrilemez.
Tebligat
MADDE 29. - Süreli yayının yönetim yeri, tebligat iÅŸlemleri yönünden, yayın sahibinin ve temsilcisinin, görevi devam ettiÄŸi sürece sorumlu müdürün yerleÅŸim yeri sayılır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 30. - 15.7.1950 tarihli ve 5680 sayılı Basın Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇÄ°CÄ° MADDE 1. - Bu Kanunun yürürlüÄŸe girdiÄŸi tarihten önce yayımlanmakta olan süreli yayınların sahibi, sorumlu müdürü, Kanunun yürürlüÄŸe girdiÄŸi tarihten itibaren otuz gün içinde yayınlarının türünü yönetim yerinin bulunduÄŸu yer Cumhuriyet BaÅŸsavcılığına bildirmek zorundadır. Bu süre içerisinde bildirim yükümlülüÄŸüne uyulmaması halinde yayın sahibi, sorumlu müdür, beÅŸyüzmilyon liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda beÅŸmilyar liradan az olamaz.
GEÇÄ°CÄ° MADDE 2. - Bu Kanunun yürürlüÄŸe girdiÄŸi tarihten önce kamu kurum ve kuruluÅŸlarınca yayımlanmakta olan süreli yayınların temsilcisi ve sorumlu müdürleri, Kanunun yürürlüÄŸe girdiÄŸi tarihten itibaren altı ay içerisinde süreli yayının basım ve yayımını bu Kanunda öngörülen hükümlere uygun hale getirirler.
Yürürlük
MADDE 31.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüÄŸe girer.
Yürütme
MADDE 32. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
